Montessori Materyalleri

Montessori Günlük Yaşam Materyalleri 

Montessori eğitiminde “Günlük Yaşam” alanında hedeflenen alıştırmalar çocuğun günlük yaşamında karşılaşabileceği tüm uğraşlardan oluşur. Materyaller çocuğun yaşadığı toplumun kültürel özelliklerine uygun eşyalardan hazırlanır. Montessori eğitiminde günlük yaşam becerilerinin çocuğun kendi işini başarması ve bağımsızlaşmasını sağlar. Çocuk çok hoşlandığı ev işleriyle uğraşırken tüm kaslarını ve organlarını geliştirme fırsatı bulur. Bakliyat ayıklamak, toz almak, kaşıklamak, şişe açıp kapamak, çamaşır mandallamak gibi işlerde çocuğun geliştirilmesi gereken kaslarını ve zihinsel gelişimini desteklemek için inanılmaz sayıda doğal fırsat vardır.

Maria Montessori; insan çevresine elleriyle sahip olur der. Çocuklar günlük yaşam çalışmaları ile el bileği ve parmaklarını çalıştırarak çok şey öğrenirler. Tüm bu çalışmalarla hareketlerini koordine ve kontrol etmeyi, sabırlı olmayı ve odaklanarak çalışmayı öğrenirler. Okuma yazma, matematik, duyu ve evrensel düşünme için ön hazırlık yapmış olurlar. Kendi sınırlarını ve yeterliliklerini geliştirmeyi öğrenirler ki böylece yaratıcılığının ve kendi gücünün farkına varırlar. Bir çalışmanın farklı aşamalarındaki mantıksal sırayı kavrarlar.

Maria Montessori , günlük hayat çalışmalarının meditasyon özelliği sonucu, çocuğun uysal bir davranış biçimi geliştirdiğini ve iç huzura kavuştuğunu söyler. Uzman bir montessori eğitimi tamamlayan çocuk sonunda işini seven, sorumluk duygusu taşıyan, güçlüklerden yılmayan, sorunlarla başa çıkabilen, kendisi ve çevresiyle barışık bir kişilik geliştirir.


Montessori Duyu Materyalleri

Montessori , duyu organlarını çocuğun çevresi ile iletişim kurduğu organlar olarak kabul eder. Duyu organları bir anlamda çocuğun dünyaya açılan pencereleridir ve montessori duyu materyalleri de çocuklara dünyayı açmak için anahtar vermektedir. Bu felsefe ile duyuların eğitimi ve duyu materyalleri Montessori eğitiminin temelini oluştururlar.

Çocuğun konsantrasyonu yani dikkatininin odaklanması Montessori eğitiminde çok önemlidir. Çünkü öğrenme ancak dikkatin odaklanması sonucu gerçekleşebilir. Montessori duyu materyalleri, çocuğun o güne kadar aldığı uyaranları düzene sokar. Çocuğun yoğun bir duyu uyarısına gereksinimi vardır. Montessori tüm duyu organları için materyal gelişmiştir. Materyaller belli bir düzen içinde ve çocuğun ilgisini çekecek şekilde tasarlanmıştır. Her materyal sadece tek bir duyuya yöneliktir ve tek bir kavram öğretir.  Böylece çocuğun kafasını karışmadığı gibi duyuları da hassaslaşmış olur.

Maria Montessori “çocuğun eline koymadığınız şeyi aklına koyamazsınız’’ der. Örneğin; renkleri öğrenmek için kullanılan renk tablacıklarının tümü aynı maddeden, aynı boyut ve biçimde hazırlanmış olup sadece renkleri farklıdır. Ses tüpleri, koku tüpleri, dokunma tabletleri, ağırlık tabletleri, ısı tüpleri,ısı tabletleri aynı şekilde sadece hassalaştırılacak noktada farklılık gösterir, diğer özellikleri aynıdır. Çocuklar tutmalı silindir bloklar ile farklı boyutların varlığını, pembe kule ile üç farklı boyutu görsel algılamayı, kahverengi merdivenle ağırlıkla büyüklük arasındaki bağlantıyı, geometrik çekmeceyle yüzeyler arasındaki farkları, kırmızı çubuklarla uzunluk kavramını eline alarak, somut ve yalıtılmış bir şekilde öğrenir. Sonuç olarak bu uyaranları düzenli bir şekilde beynine kayıt ederler. Duyuların hassaslaştırılması ve odaklamayı sağlamanın sonucunda da dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu en aza indirilmiş olur yada engellenir.


Montessori Matematik Materyalleri

Montessori metodu, herkesin korkulu rüyası olan matematiği çocuğun yaşamına ders olarak değil, yaşamını kolaylaştıran bir bilgi, yani yaşamın bir parçası olarak sunar. Montessori eğer bir çocuğa başlangıçtan itibaren anlaşılır bir şekilde öğretilirse her çocuğun matematik öğrenebileceğini kabul eder. Maria Montessori, matematiği çocuğun eline somut bir şekilde verecek materyaller geliştirerek bu önemli bilgiyi keyif alarak öğreneceği bir hale getirmiştir.

Montessori matematik materyallerinin en temel özelliği soyut kavramları somutlaştırmasıdır. Materyallerin belli bir düzeni vardır. Çocuğa basitten zora, somuttan soyuta bir sıra ile kavratılır. O güne kadar çalışılan günlük yaşam ve duyu materyalleri matematiğe bir zemin sağlamıştır. Altın boncuklarla birlik boncuğun bir nokta, onluk boncuğun bir çizgi, yüzlük boncuğun bir düzlem ve binlik boncuğun bir küp yani bir hacim oluşturduğunu görür – dokunur – öğrenir. Sonra bunlarla banka oyunu oynarken toplamayı, çıkarmayı, çarpmayı, bölmeyi öğrenir. Ama ezberlemez. Seguin tablasıyla 14’ün aslında bir 10 ve bir 4 den oluştuğunu gözüyle görür ,dokunur, bunu kendi yapar. İşte bu çocuklar eğitim yaşamlarının daha sonraki kısmında matematikle adeta oynarlar.


Montessori Kozmik Materyaller

Montessori felsefesi, özellikle küçük çocukların eğitiminde doğa ve kültürün sunulması gerekliliğini savunur. İnsanın kozmik görev doğayla kendi kültürünü yaşamaktır.

Sonradan çevreci olunmayacağına inanan Montessori metoduna göre, bir Montessori okulundaki tüm materyaller, masalar, sandalyeler, bardaklar, tabaklar ve daha aklınıza gelen ne varsa her şey doğal malzemelerdendir. Maria Montessori ‘’Çocuklara çok küçük yaşlardan itibaren üzerinde yaşadığımız dünyanın sadece bize ait olmadığını, dolayısıyla kaynakları kullanırken diğer canlılarla birlikte paylaştığımızı unutturmamalıyız. İnsanoğlu üzerinde yaşadığı gezegenin en akıllı canlısı olmanın sorumluluğunu unutmamalıdır.’’ demiştir.

İşte bu yüzden bir Montessori okulunda çocuklar bitki, ağaç ekerler ve bitkilerin bakımından sorumlu olurlar. Hayvanları besler, çevreye zararlı atıkları toplar, çöpleri ayırmayı öğrenirler.

Montessori okullarında çocuklar yapboz haritalarıyla siyasi coğrafya öğrenirler. Örneğin;Kuzey Kutbunda insanlar nasıl yaşar? gibi sorular çocuğun hayal gücünü geliştirir.